منطقه حفاظت شده جهان نما و برج رادکان

منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ جهان‌نما در جنوب شرقی شهرستان کردکوی در استان گلستان واقع است. این منطقه با مساحت حدود ۳۸ هزار هکتار، پس از پارک ملی گلستان وسیع‌ترین منطقه حفاظت‌شده این استان به شمار می‌رود و از سال ۱۳۵۲ زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.

منطقه حفاظت‌شده جهان‌نما در ارتفاعی بین ۶۰۰تا ۳۰۸۶ متری از سطح دریا واقع شده است. جهان‌نما سالم‌ترین و دست‌نخورده‌ترین جنگل‌های میان‌بند (جنگل‌های دامنه کوه) را در شمال ایران دارد. به همین دلیل از هنگام انقراض ببر مازندران در دهه ۱۳۳۰ مطالعات زیادی در این منطقه در مورد احتمال حضور این حیوان در آن انجام شده است چراکه از نظر کارشناسان محیط زیست شمال کشور، جهان‌نما تنها منطقه ایران است که زیستگاهی قابل سکونت برای ببر محسوب می‌شود. جنگل‌های جهان‌نما از نوع جنگل‌های هیرکانی است که از قدیمی‌ترین جنگل‌های دنیا به شمار می‌رود. در مجموع ۶۰۷ گونه گیاه آوندی در این منطقه شناسایی شده‌است.

نام این منطقه از دهکده ییلاقی جهان‌نما گرفته شده که در حاشیه آن قرار دارد. وجود دهکده‌های ییلاقی قدیمی، آثار تاریخی و باستانی، وضعیت جغرافیایی و آب و هوایی، وجود کوه، رودخانه، چشمه، انواع وحوش و پرندگان کمیاب و نوع پوشش گیاهی از جمله جاذبه‌های این منطقه است.

برج ۳۵متری رادکان معروف به «میل رادکان» درحاشیه این منطقه واقع است. گفته می‌شود که این برج مدفن یکی از اسپهبدان باوندیان طبرستان به نام ابوجعفر محمدبن وندرین باوندی است. آبشار زیارت از جاذبه‌های طبیعی این منطقه است که در حدود پنج کیلومتری روستای زیارت و در شمال شرقی این منطقه قرار گرفته‌است.

میل رادکان یا گنبد رادکان، در ۴ کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان و در ۴۲ کیلومتری جنوب کردکوی و ۵۴ کیلومتری جنوب غربی گرگان و ۱۱۷ کیلومتری برج گنبد قابوس در یک منطقه کوهستانی - جنگلی و بر فراز تپه با صفایی که دارای موفقعیت خاص طبیعی و سوق الجیشی است در دامنه جنوبی سلسله جبال البرز و دره‌ها و تراس‌های حاشیه شمالی رودخانه نکا که از شرق به غرب جریان دارد قرار دارد. این گنبد در امتداد گنبدهای لاجیم ورسک در کنار شاهراه منتهی به شاهکوه، گردنه شمشیر بر، چشمه علی، جهان نما، بخش یانه سر، بر فراز تپه‌ای که از دور نمایان است، به منظور راهنمایی رهگذران و مسافران ساخته شده‌است. بعدها از این بنا به‌عنوان آرامگاه بانی آن استفاده کرده‌اند. این گنبد مدفن یکی از اسپهبدان آل باوند طبرستان به نام ابوجعفر محمدبن وندربن باوندی است.

بر کتیبه‌ای که در زیر گنبد دیده می‌شود، ساخت آن در ۴۰۷ هجری قمری در زمان فرمانروایی اسپهبد ابوجعفر آغاز و در ۴۱۱ هجری قمری بدست احمدبن عمر به پایان رسید. این بنا از دو قسمت گنبد و بدنه تشکیل شده‌است. گنبد آن بصورت ترک (مخروطی شکل) و دو پوشه است، که بیش از ۳۵ متر ارتفاع دارد. بدنه بسیار ساده و دارای آجر چینی معمولی و دارای تزئینات آجرکاری و گچ بری است. به منظور استحکام بخشی بیشتر حد فاصل بندهای آجرها با فشار انگشت دست به داخل فشرده شده‌است که قابل توجه می‌باشد. در فواصل معیین سوراخ‌هایی به چشم می‌خورد که جای داربست بوده که در هنگام احداث بنا تعبیه شده‌است. ورودی هلالی شکل آن در ضلع جنوبی گنبد قرار دارد.

زیباترین قسمت بنا در بخش فوقانی آن قرار دارد، که عبارت از دو ردیف قطار بندی و دو کتیبه کوفی و پهلوی است که در میان تزئینات آجرکاری و گچ بری که نام بانی و تاریخ ساخت بر آن نوشته شده‌است. طرح داخلی گنبد رادکان مدور و دارای نمایی ساده و اندود گچ و آهک است. در تمام بدنه بنا آجر و ملات گچ و آهک بکار رفته‌است.